Baarlamaanka Itoobiya ayaa goordhow si aqlabiyad ah oo aan wax diidmo ah jirin ku ansixiyay 22 wasiir oo uu soo magacaabay Ra’iisul Wasaare Abiy Ahmed, taasoo si rasmi ah u dhammaystirtay Golaha Wasiirrada cusub ee dowladda.
Isbeddellada sida weyn loo hadal hayo ee wasiirada waxaa kamid ah in Fitsum Assefa (PhD) oo hore u ahayd Wasiirka Qorsheynta iyo Horumarinta loo magacaabay Wasiirka Maaliyadda. Waxay beddeleysaa Ahmed Shide oo loo doortay Guddoomiyaha baarlamaanka. Fitsum waxay siddeeddii sano ee lasoo dhaafay hoggaaminaysay Wasaaradda Qorsheynta iyo Horumarinta.
Sidoo kale, Frehiwot Tamiru, oo hore u ahayd madaxa fulinta shirkadda Ethio Telecom, ayaa Golaha Wasiirrada ku biirtay iyadoo loo magacaabay Wasiirka Hal-abuurka iyo Teknolojiyadda.
Dowladdu waxay sidoo kale dib-u-habeyn ku samaysay dhowr wasaaradood. Wasaaradda Qorsheynta iyo Horumarinta waxaa loo beddelay Wasaaradda Istaraatiijiyadda Qaranka, waxaana hoggaaminaya wasiir-ku-xigeenkii hore Bereket Fissehatsion. Wasaaradda Gaadiidka iyo Saadka ayaa iyaduna loo beddelay Wasaaradda Saadka, waxaana loo magacaabay Sadat Nesha oo hore u ahaa ku-xigeenka madaxweynaha gobolka Oromia.
Mas’uuliyiin dhowr ah ayaa sii haystay xilalkoodii hore, taasoo muujinaysa in la doonayo in la ilaaliyo joogteynta hoggaanka qaybaha muhiimka ah. Temesgen Tiruneh ayaa sii ahaanaya Ra’iisul Wasaare Ku-xigeenka. Gedion Timothewos wuxuu sii haynayaa Wasaaradda Arrimaha Dibadda, Professor Birhanu Nega wuxuu sii ahaanayaa Wasiirka Waxbarashada, halka Addisu Arega uu sii haynayo Wasaaradda Beeraha.
Sidoo kale, Hana Arayaselassie waxay sii ahaanaysaa Wasiirka Caddaaladda, halka Habtamu Itefa (PhD), Mekdes Daba (Dr.) iyo Aynalem Niguse ay sii hoggaaminayaan Wasaaradaha Biyaha iyo Tamarta, Caafimaadka iyo Dakhliga, siday u kala horreeyaan.
Isbeddellada kale waxaa kamid ah magacaabista Mohammed Idris, oo hore u ahaa Wasiirka Nabadda, inuu noqdo Wasiirka Difaaca. Fisseha Yitagesu (PhD) oo hore u hoggaaminayay Hay’adda Horumarinta Beeraha iyo Warshadaha ayaa loo magacaabay Wasiirka Warshadaha.
Wasiirkii hore ee Dalxiiska Selamawit Kassa ayaa hadda hoggaaminaysa Wasaaradda cusub ee Dhaqanka iyo Dalxiiska, halka Alemtsahay Paulos oo hore uga tirsanaa Golaha Wasiirrada ee Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha loo magacaabay Wasiirka Macdanta. Shewit Shanka oo hore u ahayd Wasiirka Dhaqanka iyo Ciyaaraha ayaa loo magacaabay Wasiirka Haweenka iyo Arrimaha Bulshada.
Golaha Wasiirrada cusub waxaa sidoo kale ku jira xubno ka tirsan xisbiyadii ka qayb galay doorashadii guud ee Itoobiya ee Juun 2026. Musa Adem oo ah guddoomiyaha Xisbiga Shacabka Canfarta (APP) ayaa loo magacaabay Wasiirka Nabadda, halka Wasiirka Waxbarashada Birhanu Nega uu xiriir la leeyahay xisbiga EZEMA (Xisbiga Muwaadiniinta Itoobiya ee Caddaaladda Bulshada).
Sagaal ka mid ah 22-ka wasiir ayaa ah haween, taasoo u dhiganta ku dhowaad 41 boqolkiiba Golaha Wasiirrada. Magacaabista cusub ayaa sidoo kale noqotay markii ugu horreysay ee wasiir ka soo jeeda Gobolka Harari loo magacaabo xil wasiir oo ka tirsan dowladda federaalka.
Magacaabista kale waxaa kamid ah Awelu Abdi oo loo magacaabay Wasiirka Shaqada iyo Xirfadaha, Yasmin Wohabrebbi oo loo magacaabay Wasiirka Ganacsiga iyo Isdhexgalka Gobolka, Mohammed Abdurahman (Eng.) oo loo magacaabay Wasiirka Magaalooyinka iyo Kaabeyaasha Dhaqaalaha, Sultan Weli (PhD) oo loo magacaabay Wasiirka Waraabka iyo Dhulka Hoose iyo Aklilu Tadesse (PhD) oo loo magacaabay Wasiirka Dhallinyarada iyo Ciyaaraha.
Isku-shaandheynta Golaha Wasiirrada ayaa timid kadib dhismaha dowladda federaalka cusub, kaddib markii uu 5-tii Oktoobar furmay mudo-xileedka toddobaad ee baarlamaanka. Xubnaha cusub ee la doortay ayaa xilka loo dhaariyay, halka Ra’iisul Wasaare Abiy Ahmed dib loogu doortay xilka, loona dhaariyay muddo shan sano oo kale oo cusub.
Kadib ansixinta baarlamaanka, Golaha Wasiirrada cusub ayaa hadda noqonaya hoggaanka fulinta ee dowladda federaalka Itoobiya muddada shanta sano ee soo socota.
