{"id":1000010284,"date":"2026-01-16T12:13:58","date_gmt":"2026-01-16T12:13:58","guid":{"rendered":"https:\/\/somalistream.com\/som\/?p=1000010284"},"modified":"2026-01-16T12:13:58","modified_gmt":"2026-01-16T12:13:58","slug":"abuukar-carmaan-soomaalidu-sidee-u-wajahaysaa-loolanka-juqraafi-siyaasadeed-ee-gobolka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/somalistream.com\/som\/2026\/01\/16\/abuukar-carmaan-soomaalidu-sidee-u-wajahaysaa-loolanka-juqraafi-siyaasadeed-ee-gobolka\/","title":{"rendered":"Abuukar Carmaan: Soomaalidu Sidee u Wajahaysaa Loolanka Juqraafi Siyaasadeed ee Gobolka"},"content":{"rendered":"<div class=\"initial-letter\"><p class=\"s5\"><span class=\"s4\">by; <\/span><span class=\"s4\">Axmed Sanwilwilo<\/span><\/p>\n<p class=\"s7\"><span class=\"s4\">Diiseenbar 26, 2025 ayay ahayd kolkii Israa&#8217;iil aqoonsatay Soomaalilaan, waxa ayna noqotay dawladdii u horraysay ee aqoonsi siisa. Maalinkaa wixii ka danbeeyay waxa ay Soomaali badan ku baraarugeen isbeddellada ka socda geeska iyo dunida, waxaana dhug fiican loo yeeshay arrimaha juqraafi-siyaasadeedka. Waraysigan oo khuseeya arrimahaas waxa aan la yeeshay Abuukar Carmaan oo muddo badan wax ka qorayay mawduucan, waxa aanna wax ka waydiiyay waxa uu yahay juqraafi-siyaasadeedku, xogaha ku gaddaaman Geeska, Gacanka Cadmeed iyo Badda Cas, dalalka ku loola<\/span><span class=\"s4\">m<\/span><span class=\"s4\">aya gobolka iyo sida ay Soomaalidu u wajihi karto loolanka ka taagan gobolka.<\/span><\/p>\n<p class=\"s7\"><span class=\"s4\">\u00a0 <\/span><span class=\"s4\">Abuukar Carmaan oo magaca qalinkiisu yahay Abukar Arman waxa uu ku dhashay Beledweyne, waxa uuna ku koray oo ku barbaaray Muqdisho. Halkaas ayuuna illaa iskuulka sare ka galay. Waxa uuna uga gudbay dalka Maraykanka oo uu yimi dhammaadkii 1979-kii. Abuukar waxa uu illaa iyo hadda degan yahay Maraykanka oo uu jaamacaddiisa illaa <\/span><span class=\"s4\">heerka labaad<\/span><span class=\"s4\"> ka akhristay, muddadaasna ka soo shaqeeyay. Waxa uuna soo wada noqday ganacsade, ololeeye bulsho, khadiib iyo diblumaasi. Waa falanqeeye ka warama arrimaha Geeska Afrika, Bariga Dhexe iyo Maraykanka, waana qoraa wax badan ka qoray arrimahaa hore, juqraafi-siyaasadeedka dunida iyo amniga. Abuukar waa qoraa muddo dhawr iyo soddon sanno ah wax ka qorayay siyaasadda dunida oo ay u weyn tahay midda Soomaalida, waxa uu daabacay maqaallo aqooneed tira badan, sidoo kale waxa uu wargaysyo dhawr ah ku baahiyay maqaallo aragtiyeed tira badan<\/span><span class=\"s4\"> oo kor u dhaafaya boqol<\/span><span class=\"s4\">. Meelaha uu wax ku daabacay waxa aan ka xusi karnaa, Al Jazeera, TRT World, Eurasia Review, The Geopolitics, Modern Diplomacy, Islamicity, Huff Post, Africa Prime News, The Cipher Brief iyo meelo kale oo tira badan, waxaana soo raaca bog uu isagu lee yahay oo uu qoraallada ku baahiyo.<\/span><\/p>\n<p class=\"s7\"><span class=\"s4\">\u00a0 <\/span><span class=\"s4\">Abuukar waxa uu soo noqday ergayga Soomaaliya u jooga Maraykan, waxaana booskan loo magcaabay 2010-kii, waxa uuna xilkaa hayay muddo saddex sanno iyo afar bilood ah. Waxa uuna qayb ka ahaa dha<\/span><span class=\"s4\">q<\/span><span class=\"s4\">dhaqaaqyo dhawr ah oo Soomaalida loogu raadinayay xal ay ooga bixi karaan dhibka dawlad la&#8217;aan<\/span><span class=\"s4\">ta<\/span><span class=\"s4\">ee haysta, waxaana ka mid ahaa dhaqdhaqaaqii ISRAACA ee la aasaasay dhammaadkii 90meeyadii soona gaaray 2006. Dhanka kale, waxa uu Abuukar qoray buugga la magac baxay, Broken Camel Bells; Somalia: Age of Terrorism 2006-2022. <\/span><\/p>\n<p class=\"s6\">\n<p class=\"s6\"><strong><span class=\"s8\">Axmed Sanwilwilo:<\/span><span class=\"s4\"> Aan ku bilaabo su&#8217;aal hordhac ah, muxuu yahay <\/span><span class=\"s4\">j<\/span><span class=\"s4\">uqraafi<\/span><span class=\"s4\">-s<\/span><span class=\"s4\">iyaasadeedku<\/span><span class=\"s4\">?<\/span><\/strong><\/p>\n<p class=\"s7\"><span class=\"s8\">Abuukar Carmaan:<\/span> <span class=\"s4\">Waa su\u2019aal aad u wacan. Juqraafi-siyaasadeedka<\/span><span class=\"s4\"> siyaabo badan ayaa loo sharxaa waxa uu yahay, laakiin luuqaddayda aniga oo isticmaalaya<\/span><span class=\"s4\">, aniga aragtidayda<\/span><span class=\"s4\">.<\/span><span class=\"s4\">H<\/span><span class=\"s4\">orta siyaasadda caadiga ah <\/span><span class=\"s4\">waa mid dadkoo dhan ay fahansan yihiin oo badanaa dad wada degan oo hal kursi isku wada haysta<\/span><span class=\"s4\">, siyaasina xisbi furtay kan kalena xisbi furtay oo kuwaas hadhowdii ku loolam<\/span><span class=\"s4\">a, kolba qofkii helana uu kursigaas xalaalaysto, waa siyaasaddii caadiga ahayd oo taas waa la wada yaqaanaa.<\/span><span class=\"s4\"> Caalami ahaanna waa caadi oo dood kama taagna. Laakiin, juqraafi-<\/span><span class=\"s4\">siyaasadeedka badanaa waxa ay ku xiran tahay,<\/span><span class=\"s4\">dawladaha waa weyn ee inaga awoodda badan, Illaahaa aw<\/span><span class=\"s4\">ood leh e, kuwaas<\/span><span class=\"s4\">aa badanaa<\/span><span class=\"s4\"> waxay ku fikiraan, kuma eka moorada yar ama xay<\/span><span class=\"s4\">n<\/span><span class=\"s4\">daa<\/span><span class=\"s4\">b<\/span><span class=\"s4\">k<\/span><span class=\"s4\">a<\/span><span class=\"s4\">a yar ee loo yaqaano waddanka<\/span><span class=\"s4\"> ee ay degan yihiin, danahooda <\/span><span class=\"s4\">waddank<\/span><span class=\"s4\">a<\/span><span class=\"s4\"> wuu ka sii ballaadhan yahay intaas, ha noqdo khayraad ay rabaan in ay ka helaan dawladaha ka<\/span><span class=\"s4\">le ee ay asxaabta la yihiin ama ay si <\/span><span class=\"s4\">ba<\/span><span class=\"s4\">sa<\/span><span class=\"s4\">ra<\/span><span class=\"s4\">ysan<\/span><span class=\"s4\"> oo ka raqiisan ama waxyaabo yaryar ku bedeshaan ay uga helaan ama ayba boobaan<\/span><span class=\"s4\">, taas waa mid oo waddamo <\/span><span class=\"s4\">kale ayay siyaasaddooda indhaha ku hayaan badanaa. Sidoo kale, waxaa dhici karto in waddankaas ay isha ku hayaan uusan khayraad lahayn laakiin <\/span><span class=\"s4\">goob muhiim ah (strategic location)<\/span><span class=\"s4\"> uu lee yahay meesha uu ku yaallo<\/span><span class=\"s4\">na<\/span><span class=\"s4\"> uu yahay meel <\/span><span class=\"s4\">muhiim<\/span><span class=\"s4\"> ah oo ay iyagu u baahan yihiin<\/span><span class=\"s4\">,<\/span><span class=\"s4\">ha ugu baahnaad<\/span><span class=\"s4\">aan dhinac <\/span><span class=\"s4\">ciidan<\/span><span class=\"s4\"> ama dhinac ganacsi, iyagaasna mar walba waxa ay rabaan in ay maamulaan oo ay gacantooda soo gasho. Waxaa kale oo jiro<\/span><span class=\"s4\"> oo juqraafi-siyaasadeedka soo galaayo middii am<\/span><span class=\"s4\">n<\/span><span class=\"s4\">iga, middaan amniga hore looma aqoonin waxa ayse soo shaacbaxday 9\/11<\/span><span class=\"s4\"> [2001]<\/span> <span class=\"s4\">iyo wixii ka danbeeyay, waa kan Maraykan oo ahaa dalkii ugu xoogga <\/span><span class=\"s4\">badna<\/span><span class=\"s4\">a<\/span> <span class=\"s4\">adduunka <\/span><span class=\"s4\">uu<\/span> <span class=\"s4\">y<\/span><span class=\"s4\">idhi, <\/span><span class=\"s4\">wa<\/span><span class=\"s4\">xaan iclaaminnay <\/span><span class=\"s9\">Global World of Terrorism<\/span><span class=\"s4\"> waxa ay dhahayeen,<\/span><span class=\"s4\"> adduunka oo dhan ayaan meesha aan doono ka tagaynaa an<\/span><span class=\"s4\">agoo markaa cayrsanayna dad aan u haysa<\/span><span class=\"s4\">n<\/span><span class=\"s4\">no in ay yihiin argagixiso<\/span><span class=\"s4\">. Marka kaas ayaa haddana inta la sii siyaasadeeyay shaanbado badan laysugu dhuftay, <\/span><span class=\"s4\">waxa ay noqotay dawladda Maraykanku tu meel allaale iyo meesha ay rabt<\/span><span class=\"s4\">o in ay tagto tagaysa, dagaal cidda ay rabto ku qaadays<\/span><span class=\"s4\">a<\/span><span class=\"s4\">, bambo ciddii ay rabto ku tuurays<\/span><span class=\"s4\">a<\/span><span class=\"s4\">. <\/span><span class=\"s4\">S<\/span><span class=\"s4\">i hadafkoodu ugu hagaago, badanaa dawlad<\/span><span class=\"s4\">aha saas oo kale ah waxa ay sameeyaan, dawlad aagaas ay rabaan degan ayay heshiis la galaan<\/span><span class=\"s4\">, marna dawlad ahaan ayay ula galaan, <\/span><span class=\"s4\">ma<\/span><span class=\"s4\">rna ashkhaas<\/span><span class=\"s4\"> meeshaa<\/span><span class=\"s4\">s<\/span><span class=\"s4\"> madaxda ka ah ayay la galaan oo gacansaar la yeeshaan, kuwaas oo musuqmaasuq iyo wax la mid ah lagu soo xero galiyo<\/span><span class=\"s4\">, laakiin hadafka oo dhan uu noqonaayo dantii waynayd ee dawladdaas<\/span><span class=\"s4\"> weyn, sida Mar<\/span><span class=\"s4\">a<\/span><span class=\"s4\">ykan oo aan hadda tusaale u soo qaatay<\/span><span class=\"s4\">.<\/span> <span class=\"s4\">S<\/span><span class=\"s4\">idaas ayay dawlad ula heshiinayaan, i<\/span><span class=\"s4\">naga dalkeenana way ku dhacday oo waatii<\/span><span class=\"s4\"> 9\/11 wixii ka danbeeyay<\/span><span class=\"s4\"> Itoobiya la<\/span><span class=\"s4\"> heshiisay<\/span><span class=\"s4\">, Itoobiya markaas Maraykan raali kama ahayn qaabkii ay ku yimaadeen, niman markii hore ku yimi waxay ahaayeen qaab jabhad ah, <\/span><span class=\"s4\">badanaana reer galbeedku jabhadda il gaar ah ayay ku fiiriyaan, si aan joogto ahayna way u ogolaadaan inta ay ku meel gaarayaan<\/span><span class=\"s4\">, badanaana kuwa jabhadaha way adeegsadaan oo la shaqeeyaan laakiin waligood ma aaminaan.<\/span><\/p>\n<p class=\"s6\">\n<p class=\"s7\"><strong><span class=\"s8\">AS:<\/span> <span class=\"s4\">Sidee juqraafi-siyaasadeedku u qaabeeyay Geeska Afrika,<\/span><span class=\"s4\">muhiimad intee le\u2019eg ayayse lee dahay Badda Cas,<\/span> <span class=\"s4\">yaa<\/span><span class=\"s4\">se<\/span><span class=\"s4\"> ku hirdamaya<\/span> <span class=\"s4\">B<\/span><span class=\"s4\">adda <\/span><span class=\"s4\">C<\/span><span class=\"s4\">as iyo <\/span><span class=\"s4\">G<\/span><span class=\"s4\">acanka <\/span><span class=\"s4\">C<\/span><span class=\"s4\">admeed oo ay<\/span><span class=\"s4\"> Soomaaliya<\/span><span class=\"s4\">ku taallo<\/span><span class=\"s4\">?<\/span><\/strong><\/p>\n<p class=\"s7\"><span class=\"s8\">AC:<\/span> <span class=\"s4\">Had<\/span><span class=\"s4\">da, xilligaan la joogo, dawlado badan <\/span><span class=\"s4\">ayaa isku haysta runtii. Haddii aad xasuusato<\/span><span class=\"s4\"> 2008 illaa 2011 waxaa socotay<\/span><span class=\"s4\">sheekadii ahayd bu<\/span><span class=\"s4\">dh<\/span><span class=\"s4\">cad badeedda, waa tii la yidhi badihii ayay xirteen<\/span><span class=\"s4\"> oo markabkii meesha <\/span><span class=\"s4\">marayaba waa kuwan qabsanaya, taas ayaa dhalisay in dawlad<\/span><span class=\"s4\">o badan, sida Maraykanka<\/span><span class=\"s4\"> iyo <\/span><span class=\"s4\">Midowga Yurub<\/span><span class=\"s4\">, ay yimaadaan iyagoo ku andacoonaaya<\/span><span class=\"s4\">badahaas in ay ka ilaalinaayaan bu<\/span><span class=\"s4\">dh<\/span><span class=\"s4\">cadbadeed. Dadka juqraafi-siyaasadeedka fahansan, waxa ayba diidanaayeen <\/span><span class=\"s4\">aragtida<\/span><span class=\"s4\"> guud oo markii intaas oo dalwadood badda yimaadeen, mid walba<\/span><span class=\"s4\">n<\/span><span class=\"s4\">a tidhi budhcadbadeed baan ka ilaalinayaa, iyadoo budhcadbadeeddu ahaayeen afar nin oo doomo yar yar wata<\/span><span class=\"s4\"> oo ay dhagaha ka soo qaban karaan<\/span><span class=\"s4\">,<\/span><span class=\"s4\"> haddii ay doonaan<\/span><span class=\"s4\"> iyaga oo teknoolajiyaddoodana isticmaalaya. <\/span><span class=\"s4\">Marka<\/span><span class=\"s4\">y intaas isku soo aruursadaan qofka juqraafi-siyaasadeedka yaqaana waxa uu fahmayaa<\/span><span class=\"s4\"> meeshaan in wax ka weyn uu ka socdo<\/span><span class=\"s4\"> oo aan nimankaan yar yar loo socon, marka ay<\/span><span class=\"s4\"> markab qabsadaan oo<\/span><span class=\"s4\">lacag dalbadaan<\/span><span class=\"s4\">,<\/span><span class=\"s4\"> hal milyan oo kale<\/span><span class=\"s4\">,<\/span> <span class=\"s4\">ay <\/span><span class=\"s9\">helicopt<\/span><span class=\"s9\">e<\/span><span class=\"s9\">r<\/span><span class=\"s4\"> meesh<\/span><span class=\"s4\">oo<\/span><span class=\"s4\">da intay dul timaado u tuurayso.<\/span><span class=\"s4\"> Xilligaa dawlado badan ayaa soo galay badda Soomaaliya oo ay Iiraan ka mid tahay, India ka mid tahay<\/span><span class=\"s4\">, dawlado badan. Dawladahaas qaar waa ku sii raageen oo waa kuwan <\/span><span class=\"s4\">Jabuuti gacansaarka la yeeshay oo <\/span><span class=\"s4\">heshiiska la galay<\/span><span class=\"s4\">, haddii ay noqoto China, Maraykan, <\/span><span class=\"s4\">France oo hore u joogi jiray, Japan, kul<\/span><span class=\"s4\">l<\/span><span class=\"s4\">igood oo illaa toddobo <\/span><span class=\"s4\">saldhig ciidan<\/span> <span class=\"s4\">ka samaystay Jabuuti. Dalalkaas oo dhan Mar<\/span><span class=\"s4\">a<\/span><span class=\"s4\">ykan ayay ku soo daba<\/span> <span class=\"s4\">gab<\/span><span class=\"s4\">b<\/span><span class=\"s4\">anaayeen laakiin ujeedku wuxuu ahaa juqraafi-siyaasadeed<\/span><span class=\"s4\">. Juqraafi-s<\/span><span class=\"s4\">i<\/span><span class=\"s4\">yaasadeedkaa dhacaayo haddii aan si fiican u sii tilmaamo<\/span><span class=\"s4\"> waxa waaye;<\/span><span class=\"s4\"> waxaa jirta aragti dhahayso<\/span><span class=\"s4\">qarniga 21aad <\/span><span class=\"s4\">dawladda ugu xoogga badan waxa ay noqonaysaa tan gacanta ku hayso <\/span><span class=\"s4\">Badda C<\/span><span class=\"s4\">as iyo <\/span><span class=\"s4\">Badweynta Hindiya<\/span><span class=\"s4\">, waxaa soo raaca <\/span><span class=\"s4\">K<\/span><span class=\"s4\">haliij al<\/span><span class=\"s4\">-C<\/span><span class=\"s4\">arabi, labada u muhiimsanse waa <\/span><span class=\"s4\">kuwaas hore. Badweyn<\/span><span class=\"s4\">t<\/span><span class=\"s4\">a Hindiya maxaa loo lee yahay?<\/span><span class=\"s4\"> Badweynta Hindiya adda muhiimaddeedu ma soo ifbixin<\/span><span class=\"s4\">, laakiin waa soo dhow yahay, waxaana loogu talagalay dagaalka uu Maraykanku rabo <\/span><span class=\"s4\">markuu China iyo India, dawaldaha BRICS samaystay, <\/span><span class=\"s4\">la gal<\/span><span class=\"s4\">ayo in uu isticmaalo<\/span><span class=\"s4\">. Dawladahaas raacay BRICS-ka waa kuwa <\/span><span class=\"s4\">ay berrito isku dh<\/span><span class=\"s4\">acayaan<\/span><span class=\"s4\">, haddii<\/span><span class=\"s4\"> ay isku dhac<\/span><span class=\"s4\">a<\/span><span class=\"s4\">yaanna waa in <\/span><span class=\"s4\">Badweynta<\/span> <span class=\"s4\">Hindiya ay Maraakiibta Maraykanku joogaan, waana sida kaliya ee uu ugu soo dhawaan karo<\/span><span class=\"s4\">, waxan oo dhan waxa aan u xusayaa badahaas oo dhan waa muhiim, <\/span><span class=\"s4\">waxayna isku lee yihiin; <\/span><span class=\"s4\">adiga oo aan<\/span><span class=\"s4\"> gacan<\/span><span class=\"s4\">n<\/span><span class=\"s4\">a ku qabanin waddamadii lahaa badahaas ayaa<\/span><span class=\"s4\">d<\/span><span class=\"s4\"> rabtaa in<\/span><span class=\"s4\"> aad maamusho.<\/span> <span class=\"s4\">Tan ayaa ahna midda keenaysa in laysku qabsado <\/span><span class=\"s4\">Badda C<\/span><span class=\"s4\">a<\/span><span class=\"s4\">s<\/span><span class=\"s4\">. Mar<\/span><span class=\"s4\">a<\/span><span class=\"s4\">ykan ayaa muddo badan<\/span><span class=\"s4\"> badan jooga<\/span><span class=\"s4\">y<\/span><span class=\"s4\"> illaa dagaalkii labaad <\/span><span class=\"s4\">ee dunida, laga soo gaaro xilligan Xuutiyiinta<\/span><span class=\"s4\">, iyagaa maamuli jiray <\/span><span class=\"s4\">B<\/span><span class=\"s4\">adda<\/span><span class=\"s4\"> C<\/span><span class=\"s4\">as, kama wado halka laga soo galo ee kanaalka Suweys iyo middaan laga baxo ee<\/span><span class=\"s4\"> Baabul Mandab<\/span><span class=\"s4\">halkaa kama hadlaayo, waxa aan sheegayaa badda laftigeeda. Awoodda ilaalinaysay<\/span><span class=\"s4\">,<\/span><span class=\"s4\"> Ilaahay ka sokoo<\/span><span class=\"s4\">,<\/span><span class=\"s4\"> waxay ahayd Maraykanka, haddana Maraykan hal markab kama joogo<\/span><span class=\"s4\">, wayna ka durugsadeen maraakiibtoodii, sababtoo ah heshiiska <\/span><span class=\"s4\">uu Trump la galay [Xuutiyiinta] ayay ku jirtay in ay Maraakiibtooda meesha kala tagaan, haddii kalena ay weerarayaan<\/span><span class=\"s4\">. Marka waxaa lagu jiraa xaalad sina madow u ah, sinna u adag oo aan si yar loo fasiri karin<\/span><span class=\"s4\">, waxyaabo badan ayaana isku dhex jiro. Haddii aad si gaar ah ii waydiinayso <\/span><span class=\"s4\">B<\/span><span class=\"s4\">adda<\/span><span class=\"s4\"> C<\/span><span class=\"s4\">as. Badda<\/span><span class=\"s4\"> C<\/span><span class=\"s4\">as <\/span><span class=\"s4\">dhawr<\/span> <span class=\"s4\">dawladood ayay bad u tahay, <\/span><span class=\"s4\">baddaas laguu sheegaayona waa 1,200 oo miles<\/span><span class=\"s4\">, ballaceeduna waa 260, oo yacnii meel wayn oo aan lays gaari karin maaha, waa meel yar oo lays gaari karo<\/span><span class=\"s4\">, waa lays gaari karaa welibana si sahlan.<\/span><span class=\"s4\"> Baddaas marka, muhiimadda ay lee dahay maaha <\/span><span class=\"s4\">kaliya in ay waddo tahay<\/span><span class=\"s4\"> oo dhinaca ganacsiga <\/span><span class=\"s4\">iyo muhiim u ah, laakiin khayraad <\/span><span class=\"s4\">badan ayaa ku dhex jira oo maanta dhawrkii waddan ee aan sheegnay <\/span><span class=\"s4\">[<\/span><span class=\"s4\">Masar, Eretria, Suudaan, Jabuuti, Yaman<\/span><span class=\"s4\"> iyo Sucuudiga<\/span><span class=\"s4\">]<\/span><span class=\"s4\"> laba waddan oo kaliya ayaa khayraadkaas ka faa\u2019iday. Midi waa Sacuudiga, midna waa Suudaan<\/span><span class=\"s4\"> oo China mar hore u sameeyay in ay badda shidaal kala bixi karaan.<\/span><span class=\"s4\"> Afa<\/span><span class=\"s4\">rtaas waddan oo kalena teknoolajiyaddaa hadda malaha. <\/span><span class=\"s4\">Badda<\/span><span class=\"s4\"> C<\/span><span class=\"s4\">as muhiimadda ay lee d<\/span><span class=\"s4\">ah<\/span><span class=\"s4\">ay khayraadkaas ayaa ka mid ah, marinkaa ganacsi ee ay tahay baa ka mid ah<\/span><span class=\"s4\">, sidoo kale waxa ay muhiim u tahay <\/span><span class=\"s4\">khidadda ciidan<\/span><span class=\"s4\">, dhinaca Masar way ka tahay, <\/span><span class=\"s4\">dhanka kalena<\/span><span class=\"s4\"> waxay ka tahay dhinaca Baabal Man<\/span><span class=\"s4\">dab illayn saddex badood ayaad u dhow dahay<\/span><span class=\"s4\">, si sahlanna waxa <\/span><span class=\"s4\">aad<\/span><span class=\"s4\"> ku gaari kar<\/span><span class=\"s4\">t<\/span><span class=\"s4\">aa dhawr badood. <\/span><span class=\"s4\">Intaa kolka laga yimaado, waxaa jira arrin<\/span> <span class=\"s4\">kale oo muhiim ah, waxaa baddan hoos mara <\/span><span class=\"s4\">cables-kii internate-ka<\/span><span class=\"s4\"> [xargaha khadka]<\/span><span class=\"s4\"> oo l<\/span><span class=\"s4\">oo yaqaano <\/span><span class=\"s9\">Fiber O<\/span><span class=\"s9\">p<\/span><span class=\"s9\">tic<\/span><span class=\"s4\">, si <\/span><span class=\"s4\">baaxad lehna u <\/span><span class=\"s4\">mara. Haddii marka dhaawac la gaarsiiyo, Xuutigu waa tii uu mar <\/span><span class=\"s4\">k<\/span><span class=\"s4\">u hanjabay<\/span><span class=\"s4\"> in uu weerarayo, <\/span><span class=\"s4\">haddii ay taasi dhacdo 30% <\/span><span class=\"s4\">oo adduunka internate-ka ka shaqeeyo <\/span><span class=\"s4\">ayaa sam dhahaya hal mar. Marka dib ma loo hagaajin karaa oo mala samayn karaa, haa, haa, laakiin <\/span><span class=\"s4\">dhaawac badan oo weyn oo dhaqaalaha ah ay<\/span><span class=\"s4\">aa<\/span><span class=\"s4\"> adduunka gaaraya inta la samaynaayo<\/span><span class=\"s4\">. Marka muhiimaddaas ayay baddii lee dahay<\/span><span class=\"s4\">.<\/span><\/p>\n<p class=\"s6\">\n<p class=\"s7\"><strong><span class=\"s8\">AS<\/span><span class=\"s4\">: <\/span><span class=\"s4\">Marka aan tilmaamno Badda Cas muhiimadahaas ay lee dahay<\/span><span class=\"s4\">, yay noqonaysaa in ay ku loolamayaan<\/span><span class=\"s4\"> muhiimadahaas, Maraykan waad xustay <\/span><span class=\"s4\">ma jiraa cid kale oo xejinaysa Maraykan oo iyana loolanka ku jirta?<\/span><\/strong><\/p>\n<p class=\"s7\"><span class=\"s8\">A<\/span><span class=\"s8\">C<\/span><span class=\"s4\">: Cid ugu soo dhawaan <\/span><span class=\"s4\">ka<\/span><span class=\"s4\">rta marka ay timaado Badda Cas<\/span><span class=\"s4\">, Maraykan<\/span><span class=\"s4\"> ma jirto<\/span><span class=\"s4\">.<\/span> <span class=\"s4\">Bado badan<\/span><span class=\"s4\"> oo lagula loolami karo ayaa jira, laakiin maya Badda Cas, sababtoo ah dawladaha ku yaalla Badda Cas kolka laga reebo Yemen, cadow uma arkaan Maraykanka<\/span><span class=\"s4\"> badidood,<\/span><span class=\"s4\"> oo Sucuudiga iyo Masar oo ah dawaladihii u waa weyn cadow uma arkaan<\/span><span class=\"s4\">, Eretriya oo kalena waa galab galab marna waa heshiis marna maaha. Kolkaa dawladda <\/span><span class=\"s4\">ugu <\/span><span class=\"s4\">maalgashiga badan Badda Cas, waxaa uga socda laba mas<\/span><span class=\"s4\">h<\/span><span class=\"s4\">ruuc oo nus tiriliyan<\/span><span class=\"s4\"> dollars<\/span><span class=\"s4\"> ah haddii aysanba ka badnayn<\/span><span class=\"s4\">, mid waa middaan la yiraahdo N<\/span><span class=\"s4\">EOM<\/span> <span class=\"s4\">oo ah tan uu Maxammed Bin Salmaan bilaabay<\/span><span class=\"s4\"> oo Jiddah iyo aagaas mar uu guryo badan xaaqay doonayona in uu dalxiis iyo wax la mid ah ka sameeyo, taasi waa mid. Tan kale<\/span><span class=\"s4\">na waxa waaye Red Sea Global, labadabana Sucuudiga<\/span><span class=\"s4\"> ayaa wada waxa ayna ku yaallaan Badda Cas, marka haddii la dhoho xidhitaan <\/span><span class=\"s4\">iyo <\/span><span class=\"s4\">qalalaase amni ayaa ka dhacaya meesha, dawladda khasaaraha <\/span><span class=\"s4\">ama dhaawaca ugu weyn gaaraayo waa Sucuudiga, Sucuudiga iyo Maraykankuna waa heshiis oo Maraykan ayuu rabaa in uu meesha u difaaco, <\/span><span class=\"s4\">sidoo kalena Masar, Maraykanka ayay rabtaa in ay u difaacdo. Haddii la dhahayo China<\/span><span class=\"s4\">, Ruushka<\/span><span class=\"s4\"> iyo dalal kale rajo maka lee yihiin, jawaa<\/span><span class=\"s4\">btu waa haa way ka lee yihiin, laakiin xilligaan <\/span><span class=\"s4\">ma soo dhowa oo tobankan sanno ee soo socda uma soo dhawaan karaan.<\/span><\/p>\n<p class=\"s6\">\n<p class=\"s7\"><strong><span class=\"s8\">AS<\/span><span class=\"s4\">:<\/span> <span class=\"s4\">Marar dhawr ahna waad xustay<\/span><span class=\"s4\">, sidoo kale, w<\/span><span class=\"s4\">araysi aad hore u bixisay<\/span><span class=\"s4\">na<\/span><span class=\"s4\"> waxa aad sheegtay in Emaaraatku (UAE) uu waji u yahay dalal ay Israa\u2019iil <\/span><span class=\"s4\">iyo Maraykanku <\/span><span class=\"s4\">ka mid <\/span><span class=\"s4\">y<\/span><span class=\"s4\">ah<\/span><span class=\"s4\">iin<\/span><span class=\"s4\">, <\/span><span class=\"s4\">marka <\/span><span class=\"s4\">nooga waran saamaynta Emaaraatku ku lee yahay Soomaaliya iyo damaciisa ku aadan la wareegista badaha?<\/span><\/strong><\/p>\n<p class=\"s7\"><span class=\"s8\">AC<\/span><span class=\"s4\">: <\/span><span class=\"s4\">Hagaag, dib u noqosho yar haddii aan ku siiyo,<\/span><span class=\"s4\"> bilowga <\/span><span class=\"s4\">fikraduhu<\/span><span class=\"s4\"> waa muhiim oo dhex lagama bilaabi karo. <\/span><span class=\"s4\">D<\/span><span class=\"s4\">agaalkii lagu qaaday Ciraaq 2003-dii, <\/span><span class=\"s4\">markii u horraysay Maraykanku waxa <\/span><span class=\"s4\">uu<\/span><span class=\"s4\"> bi<\/span><span class=\"s4\">laabay<\/span><span class=\"s4\"> ciidan weyn oo calooshood u shaqaystayaal ah<\/span><span class=\"s4\">in ay u diraan. Ciidankaas waxaa hogaan ka ahaa ninkii<\/span><span class=\"s4\">Blackwater<\/span><span class=\"s4\"> lahaa<\/span> <span class=\"s4\">oo <\/span><span class=\"s4\">Erik Prince<\/span><span class=\"s4\"> la dhahayay. <\/span><span class=\"s4\">Erik nin dhalinyaro ah ayuu ahaa, ciidamada Maraykankana kuwa ugu khatarsan ayuu ka mid ahaan jiray<\/span><span class=\"s4\">, reer wuxuu ka yimid hodon ah. Walaashiis<\/span><span class=\"s4\"> wasiir ayay u ahayd Trump muddo xileedkiisii hore, macnaha dad waxa waaye dhisan oo xa<\/span><span class=\"s4\">g<\/span><span class=\"s4\">ga <\/span><span class=\"s4\">taariikhadana si fiican u bartay, laakiin muslin nacayb badan uu ku jiro. Ninkaas waxaan u xusayaa, dagaalkii Ciraaq <\/span><span class=\"s4\">ciidamadiisa ayaa waxay gaysteen danbi<\/span><span class=\"s4\">yo<\/span><span class=\"s4\"> aa<\/span><span class=\"s4\">d<\/span><span class=\"s4\"> u xun, oo dhab ahaan Maraykanka<\/span><span class=\"s4\">,<\/span><span class=\"s4\"> xataa qaar ku jira kongereska<\/span><span class=\"s4\">,<\/span><span class=\"s4\"> ay dheheen ninkaan waa in la<\/span><span class=\"s4\">gu<\/span><span class=\"s4\">maxkamadeeyaa<\/span><span class=\"s4\"> falalka uu gaystay<\/span><span class=\"s4\">, iyaga oo ku andocoonaya in dal ahaan loo adeegsan karo<\/span><span class=\"s4\"> oo <\/span><span class=\"s4\">argagixiso badan ayaa dhihi karto; war ninkaas xumihii uu sameeyay ayaan maanta ka aargoosanaynaa<\/span><span class=\"s4\"> Maraykan. Si aan mar labaad weerar u dhicin waa in la maxkamadeeyaa<\/span><span class=\"s4\">. <\/span><\/p>\n<p class=\"s7\"><span class=\"s4\">Ninkii isaga ahaa [Erik]<\/span><span class=\"s4\">, <\/span><span class=\"s4\">oo<\/span><span class=\"s4\"> maalgashiga <\/span><span class=\"s4\">badan <\/span><span class=\"s4\">sameeyay Maraykankana qaar kaga xidhnaa <\/span><span class=\"s4\">oo <\/span><span class=\"s4\">maal badan gali<\/span><span class=\"s4\">y<\/span><span class=\"s4\">ay <\/span><span class=\"s4\">bilyan<\/span><span class=\"s4\">is bilyanis<\/span><span class=\"s4\"> dollar<\/span><span class=\"s4\"> ah<\/span><span class=\"s4\">, maaha wax yar oo lacago badan ayaa la galiyay, <\/span><span class=\"s4\">wuu baxsaday wuxuuna degay Emaaraatka. <\/span><span class=\"s4\">Markan kama uusan cararayn maxkamad ee waxa uu diidanaa in uu soo hor istaago kongereska oo <\/span><span class=\"s4\">qofka taga la dhaariyo, haddii uu been sheegano ay sharci ahaan ku qabsanayaan, maxkamadduna halkaa ka bilaabanayso. Emaaraat kolkii uu tagay Erik wax<\/span><span class=\"s4\">ay aad iskula xirteen ninka maanta meesha ka taliya oo <\/span><span class=\"s4\">markaas aan madaxweyne ahay, walaalkiis oo sariir saaran ayaa madaxweyne ka ahaa, laakiin isagu waxa uu<\/span><span class=\"s4\"> ahaa<\/span> <span class=\"s4\">ku sime, waa Bin Sayid ninka aan sheegayo. Labadoodii aad ayay <\/span><span class=\"s4\">saaxiib u noqdeen, <\/span><span class=\"s4\">wuxuuna Bin Sayid heshiis kula galay in uu noqdo qofkii ilaalinaayay <\/span><span class=\"s4\">kursigooda, waxa uuna yidhi waxa aan kuu keenaayaa, waddankastaba, <\/span><span class=\"s4\">askariga ugu fiican; Colombia haka yimaado, South Africa haka yimaado, Maraykanka haka yimaado, Israel haka yimaado<\/span><span class=\"s4\">, ciidan noocaas ah ayaan haystaa oo adiga kursigaagana kuu ilaalinaya, cidna<\/span><span class=\"s4\">na aanay<\/span><span class=\"s4\"> kugu soo xadgudbayn<\/span><span class=\"s4\">.<\/span> <span class=\"s4\">G<\/span><span class=\"s4\">acansaarkaas ayay yeesheen. <\/span><span class=\"s4\">Taas markay muddo soo socatay, Maraykan waxa uu lee yahay himmadiisii waynayd ee ahayd <\/span><span class=\"s4\">ciyaar <\/span><span class=\"s4\">istiraatiijik<\/span><span class=\"s4\"> (strategic game), <\/span><span class=\"s4\">micnaha juqraafi-siyaasadeedku waxa uu ku dhisan yahay <\/span><span class=\"s4\">xeel<\/span><span class=\"s4\">, adoo iska hab hab leh lama tagaysid waa in aad wax soo go\u2019aansatay<\/span><span class=\"s4\">,<\/span><span class=\"s4\"> oo aad ka soo fekertay, <\/span><span class=\"s4\">ka soo baaraan degtay tallaabo walba oo aad rabto in aad qaado<\/span><span class=\"s4\">, garanaysid yaa waaye ciidanka kaa taageeraaya? Goormaa tagaysaa? Intee sanno kugu qaadanaysaa? <\/span><span class=\"s4\">Intee lacag ah oo u baahan tahay? Waxaas oo dhan waa qorshe ay dejistaan<\/span><span class=\"s4\">. Taas iyaga oo maskaxda ku haya oo leh nimankaan saaxiibay [Erik iyo Bin Sayid]<\/span> <span class=\"s4\">sidaan ula shaqayn karnaa, <\/span><span class=\"s4\">maadaama waxa aan rabno <\/span><span class=\"s4\">annaga <\/span><span class=\"s4\">uu yahay<\/span><span class=\"s4\"> dekadahaan oo dhan, dekadahaasna <\/span><span class=\"s4\">ay iyagu<\/span> <span class=\"s4\">i<\/span><span class=\"s4\">nagala shaqe<\/span><span class=\"s4\">yn karaan,<\/span><span class=\"s4\"> sidoo kale<\/span><span class=\"s4\"> ama dhanka kale<\/span><span class=\"s4\">waxaa u fikiraaya oo Maraykan tartan kula jira <\/span><span class=\"s4\">aysanna mar<\/span><span class=\"s4\">naba ka warwarsanayn ama ka baqayn waa dawladda loo yaqaano Israa\u2019iil. Israa\u2019iil<\/span><span class=\"s4\">na danahaas ayay lahayd<\/span><span class=\"s4\">, <\/span><span class=\"s4\">iyaga oo hadafkoodu yahay marna ku gorgortan, <\/span><span class=\"s4\">marna khayraadka ku dhac oo ah sidii Maraykanku u fekerayay<\/span><span class=\"s4\"> in ay iyaguna u fekeraan<\/span><span class=\"s4\">, laakiin iyagaas [Israa\u2019iil] waa laga sii jeestaa, mar allaale iyo markay tallaabo ka horraysa <\/span><span class=\"s4\">waddankaas ay sameeyaan, waa kuwaan hadda ceebtoodu soo baxayso, illayn <\/span><span class=\"s4\">siyaasiyiinta badankood ayaa jeebka ugu jiro<\/span><span class=\"s4\">, qaar ay maal ahaan gateen iyo qaar ay <\/span><span class=\"s4\">asraar badan ka haayaan oo ay ka mid tahay iyagoo falal xun samaynaya ama iyagoo.. si uun, waa waxa loo yaqaan blackmailing<\/span><span class=\"s4\">, oo ay ka mid tahay middaan hadda soo baxday ee loo yaqaan Ep<\/span><span class=\"s4\">stein<\/span><span class=\"s4\"> File<\/span><span class=\"s4\">. Dawladda Israa\u2019iilna waa la socotaa <\/span><span class=\"s4\">in ay sameeyeen <\/span><span class=\"s4\">nidaam<\/span><span class=\"s4\"> jaajuus ah oo loo yaqaano <\/span><span class=\"s4\">P<\/span><span class=\"s4\">egasus Mo. Haddii aad xasuusato <\/span><span class=\"s4\">in uu Natenyahu inta uu hor istaagay <\/span><span class=\"s4\">Qaramada Midoobay<\/span><span class=\"s4\">, taleefankiisa <\/span><span class=\"s4\">saan u qabtay [kor u taagay] uu yidhi, <\/span><span class=\"s4\">\u201cT<\/span><span class=\"s4\">aleefoonkaan <\/span><span class=\"s4\">ayaan waddamo ku burburin karnaa, kaliya taleefoonkaan<\/span><span class=\"s4\"> aan gacanta ku hayo<\/span><span class=\"s4\">.\u201d<\/span><span class=\"s4\"> Wuxuu ula jeeday <\/span><span class=\"s4\">bahalkaan waxaa loogu talagalay in loo isticmaalo jaajuusnimada, dawlad kasta oo laga gadayna, kaliya <\/span><span class=\"s4\">maaha in uu xog uga ururinayo meelihii ay rabeen iyagana xog ayuu ka ururinayay<\/span><span class=\"s4\">. Nimanka lacag ka soo bixiyay oo moodaya in ay rag kale ku cayr cayrsanayaan, Ikhwaanul Muslimiin ama magacyada kale ee ay sheegaan, <\/span><span class=\"s4\">iyagana xogohoodaa la guranayaa [Waxa uu ka waramayaa <\/span><span class=\"s4\">qalabka wax jaajuusa cidda adeegsata in iyagana xogtooda la adeegsado, Natenyahuna <\/span><span class=\"s4\">uu<\/span><span class=\"s4\">saa ku goodiyay]. <\/span><span class=\"s4\">Marka, dadkaan heshiis waxay ku noqdeen, 2006 ayaan u malaynayaa in DP<\/span> <span class=\"s4\">World<\/span><span class=\"s4\"> la aasaasay, in la aasaaso <\/span><span class=\"s4\">shirkaddaa oo mid hore u jiray lagu daray, <\/span><span class=\"s4\">magacuna saasuu ku baxay baan fila<\/span><span class=\"s4\">ya<\/span><span class=\"s4\">a haddii aanan khaldanayn, shirkaddaasna shuraako lagu noqdo. Shuraako maxaa lagu noqonayaa? <\/span><span class=\"s4\">Idinka, idinka waxaan kala jeedaa Emaaraatka, <\/span><span class=\"s4\">dawladihii aad ka kasban kartaan ama ka iibsan kartaan dekad<\/span><span class=\"s4\">aha<\/span><span class=\"s4\"> muhiimka ah <\/span><span class=\"s4\">istiraatiijik ahaan<\/span><span class=\"s4\"> lagala heshiiska<\/span><span class=\"s4\">, una wada fiirs<\/span><span class=\"s4\">o<\/span><span class=\"s4\"> dhammaan dekedaha ay heshiiska ku wada galeen wa<\/span><span class=\"s4\">a wada istaatiijik, maahanna dekado loo asteeyay ganacsi ahaan oo kaliya<\/span><span class=\"s4\">, kulligoodna waxa weeye dekedo si uun <\/span><span class=\"s4\">ciidan<\/span><span class=\"s4\"> ugu xidhan marka aad fiiriso, Boosaaso ha ahaato ama Berbera ha ahaato<\/span><span class=\"s4\"> ama ha noqoto Kismaayo oo ay maanta gacanta kula jiraan<\/span><span class=\"s4\">, mid walba oo kuwaas ka tirsan <\/span><span class=\"s9\">navel site<\/span> <span class=\"s4\">ayaa jiro, <\/span><span class=\"s4\">marka aniga marka aan laha<\/span><span class=\"s4\">a<\/span><span class=\"s4\"> sidaa [Emaaraatku waxa uu waji u yahay Israa\u2019iil iyo Maraykan] anigu ulama aanan jeedin teenna oo kaliya<\/span><span class=\"s4\">. <\/span><\/p>\n<p class=\"s7\"><span class=\"s4\">\u00a0 <\/span><span class=\"s4\">Mawduucu waa dheer yahay haddii aan soo koobo. Markii la aasaasay DP World 2006, <\/span><span class=\"s4\">shaqo yar<\/span><span class=\"s4\">na ay <\/span><span class=\"s4\">wadeen sannad iyo wax u dhiganta, ayay waan waan la galeen saddex dekadood oo Maraykan ku taala, saddex <\/span><span class=\"s4\">gobol<\/span><span class=\"s4\">, <\/span><span class=\"s4\">ayna ka mid yihiin California, Lo<\/span><span class=\"s4\">ui<\/span><span class=\"s4\">siana aan u malaynayo tan saddexaad New York<\/span> <span class=\"s4\">in ay ahayd haddii aanan qaldanayn, <\/span><span class=\"s4\">saddexdii dekedood ee ugu waa weynaa in ay dhahaan annagaa imaanayno oo maamulayno. Doodo waxaa jiray waqtigaas ka dhacay kongereeska<\/span><span class=\"s4\">Maraykanka oo wixii oo dhan diiwaangashan yihiin, raggii murmaayay marka oo ay ka mid yihiin <\/span><span class=\"s4\">Congress People <\/span><span class=\"s4\">oo mid walba shaqaalihiisa<\/span><span class=\"s4\"> qaar badan oo sirdoonka ku xidhan jiraan, qaarkoodna cilmibaadhis ka sameeyaan <\/span><span class=\"s4\">meelaha qaarkood ee Maktabad<\/span><span class=\"s4\">d<\/span><span class=\"s4\">a Kongereeska oo kale<\/span><span class=\"s4\">, dhokumentis badan oo dadka laga qariyona ku wada duugan yihiin<\/span><span class=\"s4\">. Markay baadhista sameeyeen waxa ay dheheen nimankaan lama aamini karo, <\/span><span class=\"s4\">nimankaan rag ayay shuraako la yihiin waxaanna waxa weeye xog ururin sirdoon (Intelligence Gathering)<\/span><span class=\"s4\">, hadhowna waxa ka imaan kara ma ogin, waxaa dhici karta dadkii aan annaga cilaaqada la lahayn ka dawlad ahaan in ay halis galaan<\/span><span class=\"s4\">, wayna diideen oo heshiiskiina waa la burburiyay oo kongereeskaa diiday. Annaga marka [Soomaaliya] maadaama <\/span><span class=\"s4\">maamulladeenu waxa aan aragno waxa weeye nacfi degdeg ah<\/span><span class=\"s4\"> ayaa inaga soo gali kara, meeshaan haddii la dhiso ama waddo yar laga dhiso M<\/span><span class=\"s4\">asha Allah, Tabaarakallah, maxaa? Wax xumaan ah oo ay keeneenba ma jiro<\/span><span class=\"s4\">.<\/span><span class=\"s4\"> Juqraafi-siyaasadeedku siduu u shaqeeyona <\/span><span class=\"s4\">maaha in uu sidii siyaasadda caadiga ahayd u shaqeeyo, <\/span><span class=\"s4\">toban sanno gudeheed wixii uu maanta talaashay haddii aad u sacaba tunto waxaa suuragal ah in uu noqdo bahalkii ku cunayay adiga.<\/span><span class=\"s4\">Waana midda ummadaha badankeed haysata sida kuweena oo kale. Annaga<\/span><span class=\"s4\">,<\/span><span class=\"s4\"> ar<\/span><span class=\"s4\">ag,<\/span><span class=\"s4\"> waa nalagu hareeraysan yahay xaalad walba, <\/span><span class=\"s4\">dekadahaas oo dhanna waa la wada lee yahay, kulli oo Saylacna hadda ku soo xigto<\/span><span class=\"s4\">. Taas weeyena waxa aan ugala jeeday hadalkaa soo xigatay, waxaan rajaynayaa in aan jawaab waafiya ka bixiyay.<\/span><\/p>\n<p class=\"s7\">\n<p class=\"s7\"><strong><span class=\"s8\">AS<\/span><span class=\"s4\">:<\/span> <span class=\"s4\">Dabcan, dhankaa Emaaraatka si fiican ayaad uga warantay, <\/span><span class=\"s4\">dhanka kale sannadihii danbe waxaa moodaa Soomaaliya in ay ku soo xoogaysanayso saamaynta <\/span><span class=\"s4\">uu ku lee yahay<\/span><span class=\"s4\"> Turkigu<\/span><span class=\"s4\">. Marka, saamayn intee le\u2019eg ayuu <\/span><span class=\"s4\">Turkig<\/span><span class=\"s4\">a Soomaaliya<\/span><span class=\"s4\"> ku lee yahay?<\/span><span class=\"s4\"> Mase la odhan karaa saamaynteeda Soomaaliya in ay bar bilow u tahay <\/span><span class=\"s4\">loolankan ay Soomaaliya dhexda u gashay<\/span><span class=\"s4\"> ee juqraa<\/span><span class=\"s4\">f<\/span><span class=\"s4\">i-siyaasadeedka ah<\/span><span class=\"s4\">?<\/span><\/strong><\/p>\n<p class=\"s7\"><span class=\"s8\">AC<\/span><span class=\"s4\">:<\/span><span class=\"s4\"> Turkiga, mar kale ayaan doonayaa in aan tanna nuxur ahaan u soo bandhigo, 2011 markii ay dalka soo galeen, caadifo ma aysan soo galin oo ma ahayn dawlad walaaleheenaa gaajo meeshaan ku haysaa aan u tagno, ma ahayn. Midna aan caddeeyo, wixii wanaag ahaa ee ay sameeyeen, waxa ay noo raaciyeen, ogow waqtigaa xukuumadda ayaan ku jiraa anigu oo aan la shaqaynayaa Maraykanna aan u joogaa, wax badanna waan ka ogahay. Iyaga marka ay imaanaayeen waxa ay ka hadlayeen dad baahan oo gaajaysan abaarna saamaysay in la quudiyo iyo waxaas, laakiin waxa ay dhahayeen waxa aan rabnaa in dawladdiinu nala gasho waxa loo yaqaano <\/span><span class=\"s9\">Strategic Partnership<\/span> <span class=\"s4\">(Iskaashi Istiraatiiji ah)<\/span><span class=\"s4\">. Marka lagu lee yahay <\/span><span class=\"s9\">Strategic Partnership<\/span><span class=\"s4\"> waxa weeye, dawladaha adduunka dawlado badan oo saaxiibo ah ayaa jiro aanna wax isku darsan, micnaha garoomadoodaa isku furan, wixii siyaasad guud ahna way ka wada shaqeeyaan, laakiin wax weyn oo ay wada lee yihiin aanu jirin<\/span><span class=\"s4\">, marka waa wada yeelashada wax weyn<\/span><span class=\"s4\">. Marka Turki waxa ay dheheen waxa aan rabnaa <\/span><span class=\"s4\">xidhiidh qotodheer oo aan Soomaaliya la yeelanno o<\/span><span class=\"s4\">o laakiin Soomaaliya oo midaysan ah<\/span><span class=\"s4\">, taas ayay ku soo celcelinayeen<\/span><span class=\"s4\">. <\/span><span class=\"s4\">2011 illaa iyo hadda inta uu joogo Madaxweyne Xasan weligood waxa ay iska ilaalin jireen Turkidu in ay Soomaaliya ula tacaalaan sida waddamada kale ee ajnabiga ah ee Xalane ka buuxo ula tacaalaan, way ka dhawrsanaan jireen. Laakiin, waxa ay arkeen markii uu Xasan yimi, eedda Xasan ayaaan saarayaa markan, sababtoo ah maalin walba heshiis cusub ayuu saxiixayay, heshiisyada uu saxiixayayna midi waa mid dhaqaale oo dawladdu sidii ay doonto ayay ka yeeli kartaa midna wuxuu ka hor imaanaabo heshiiskii la<\/span><span class=\"s4\">la<\/span><span class=\"s4\"> galay<\/span><span class=\"s4\"> Turkey<\/span><span class=\"s4\"> oo ahaa in ay cilaaqadaan noqoto mid <\/span><span class=\"s9\">Strategic Partnarship<\/span><span class=\"s4\"> ah. Turkig<\/span><span class=\"s4\">a<\/span><span class=\"s4\"> waxaa ka mid ah heshiiskooda horena uu u soo sameeyay iyo mashaariicda uu hadda faraha kula jiro, waxaana ka mid ah; <\/span><span class=\"s4\">akadeemiyadii <\/span><span class=\"s4\">weynayd ee ciidanka lagu tababaraayay, waxaa ka mid ah meeshan dayaxgacmeedka iyo gantaalooyinka lagu samaynaayo, waxaa ka mid ah raadaaro badan oo casri ah, kii saliidda iyo gaaska ayaa ka mid ah, waxaas oo dhanna <\/span><span class=\"s9\">Strategic Partnership<\/span><span class=\"s4\">-ka ayay ka mid yihiin. Sidaa darteed, midda aan shakhsiyan anigu uga hor imi, uga hor imi waxaan ula jeedaa laba qoraal oo u danbeeyay ayaan xoogaa ku duray, cadow ahaan uma aanan soo bandhigay<\/span><span class=\"s4\">n<\/span><span class=\"s4\">, laakiin waxa aan dhahaayay<\/span><span class=\"s4\">; qoladaan [Turki] waxa ay aragtay in kuweena [siyaasiyiinta Soomaaliya] cilaaqo oo dhan ay u arkaan middaan raqiiska ah ee ah maalinbaan halkan ka duulay, Ankaran aaday, Istaanbuul baan tagay, madaxdii baan la soo kulmay, waxyar baa lay soo siiyay ama si uun ayaa la ii meeleeyay, dano yar oo aan ka lahaa ayaa la ii fududeeyay, waan soo noqday, khalaas! Cilaaqadiiba waa intaas. Cilaaqadaasina waddanka dan uma ah ee qofkaas uun ayay dad u tahay iyo waxa uu matalo, laakiin waddanka dan uma aha. Marka, Turkigu wuu ka dhawrsanaan jiray, aad ayuu uga dhawrsanaan jiray sheekadaas, hadda laakiin waxa aad mooddaa.., tusaale; middii saliidda iyo gaaska ayaa tusaale fiican ah, markabkii la keenaayay, dawladdii ka dawlad ahaan uma keenin oo shirkad gaar ah ayaa iska lahayd oo cilaaqadaas lagu xidhay, shirkadduna waa mid damac leh, haddii uu kaa dhaadhicin karo 95% aan aniga wixii ka soo baxa qaadanaa, adigana shan ayaan ku siinayaa, aadna dhahdo hagaag, adiga ayaa dhaawacan, ka waddan ahaan, sakhsi ahaan in aanu kuu gaadhin ayaa dhici karto. Marka aniga taas waan ka soo horjeeday. Waxa ayse taasi timi, intaas oo sanno markii Turkigu sugaayay uu lahaa wa<\/span><span class=\"s4\">xaa iman kara wax isla shaqaysta oo walaalo ah ayuu arkay niman aan naxayn oo kolba heshiis saxiixaaya, bidix iyo midig, marka wuxuu yidhi sidii Maraykan hore u yidhi; raggeeda ha loo geeyo, kuwaas hala <\/span><span class=\"s4\">dhaqmaan. Dawladdii waa jirtaa oo dhinaca waa weyn ayay rabtaa in ay wax ka difaacdo oo ay heshiiska <\/span><span class=\"s9\">Strategic Partnership<\/span><span class=\"s4\">-ka la sii waddo Soomaaliya, kuwa ka hoos adeeganaya oo ka shaqaynaya wax aan maslaxo u ahayn Soomaaliyana waa jiraan.<\/span><\/p>\n<p class=\"s7\">\n<p class=\"s7\"><span class=\"s8\">AS<\/span><span class=\"s4\">: Marka mala odhan karaa heshiisyadaas iyo saamaynta uu Turkigu Soomaaliya ku lee yahay waxa ay bar bilow u tahay loolanka hadda ka taagan geeska?<\/span><\/p>\n<p class=\"s7\"><span class=\"s8\">AC<\/span><span class=\"s4\">: Way u noqon kartaa, waxaa ka mid ah midda aan hore u xusnay ee Badda Cas. Sannad iyo xoogaa ka hor waa tii xukuumadda Soomaaliya <\/span><span class=\"s4\">maraakiibta <\/span><span class=\"s4\">Turki u saxiixday<\/span><span class=\"s4\"> in ay noqdaan kuwa xeebahaas ilaaliyo oo badaha inoo ilaaliyo, Badweynta Hindiya, Gacanka Cademeed illaa iyo afka hore ee Badda Cas, halkaasna ka shaqeeyaan. Arrinkan Maraykan waa diidanaa, sannooyin badan ayuuna diidanaa. Turkigu 2011 ayay rabeen in intaa loo saxiixo, Maraykan ayaana hortaagnaa. Maraykan wuxuu ogolaaday ku dhawaad laba sanno, sannad iyo badh ka hor. Maxaa ogolaysiiyay? Waxaa <\/span><span class=\"s4\">o<\/span><span class=\"s4\">galaysiiyay waxa weeye Xuutiyiintii oo badda xirtay, halis badanna u keeni karto Maraykanka, khaasatan maraakiibtooda waa weyn ee diyaaradaha qaado. Marka waxa ay is tusiyeen in dawladda kaliya ee meeshaas ka wada shaqayn karaan oo ku aamini karaan, aaminaad buuxda maah ogow, oo laysku danaysanaayo [in ay tahay Turki] waxa ay ogolaadeen in Turkiga loo saxiixo. Sidaas ayuuna Xasan Turkiga ugu saxiixay in maraakiibtu badahaas ilaaliyaan. Maraykan xujada uu ku xidhaayo waxa ay ahayd, waxaan in aanay joogto (perm<\/span><span class=\"s4\">a<\/span><span class=\"s4\">n<\/span><span class=\"s4\">e<\/span><span class=\"s4\">nt) noqonin, halka Turkigu uu awal rabay joogto, laakiin Maraykan waxa uu ku adkaystay toban sanno, toban sanno kaddibna uu heshiiskaan dhammaaday. <\/span><span class=\"s4\">Waxayna ula jeedeen tobanka sa<\/span><span class=\"s4\">n<\/span><span class=\"s4\">no waa inta arrinka Xuutiyiintu dhan u dhacayso, iyaguna ooga soo noqonayaan Badda Cas, markaasna waxa ay lee yihiin Turki looma baahno oo annagaa meesha ka atooraynayna. Saas ayayna u shaqaysaa juqraafi-siyaasadeedku, rag fikiraaya ayaana ciyaari karo jartaas, kuweena badanaa waxaa la soo hor dhigaa meel yar oo uu muraad ka lahaa, wiil uu dhalay oo ganacsi leh iyo wax kale. <\/span><\/p>\n<p class=\"s7\">\n<p class=\"s7\"><strong><span class=\"s8\">AS<\/span><span class=\"s4\">:<\/span> <span class=\"s4\">Turki iyo Emaaraat marka laga yimaado aan u nimaadno arrinkii aqoonsi<\/span><span class=\"s4\">g<\/span><span class=\"s4\">a. <\/span><span class=\"s4\">Aqoonsiga <\/span><span class=\"s4\">ay Israa\u2019iil siisay <\/span><span class=\"s4\">Soomaalilaan maxaa hadda ku soo beegay? Saamayn intee le\u2019eg ayayse ku keenaysaa xaaladda Soomaaliya?<\/span><\/strong><\/p>\n<p class=\"s7\"><span class=\"s8\">AC<\/span><span class=\"s4\">: Su\u2019aasha ugu khatarsan tan waaye. Xilligaan, adduunka juqraafi-siyaasadeedka marka aad fiiriso wax badan ayaa isbeddelaay<\/span><span class=\"s4\">a<\/span><span class=\"s4\">, isbeddel kaliyaa maaha e, weligeed ayuu isbeddel dhacayay e, sida xawliga ah ee isbeddelku uu ku socdo ayaa yaab leh<\/span><span class=\"s4\">. C<\/span><span class=\"s4\">aawa ayaa seexanaysaa, berritaa soo toosaysaa wax cusub<\/span> <span class=\"s4\">baa ku soo saa\u2019iday <\/span><span class=\"s4\">dunida<\/span><span class=\"s4\">. <\/span><span class=\"s4\">Meel walba ayaa qas ka socdaa, xilliga lagu jirona xilli sahlan maaha, madaxda innaga meelahaa inoo joogtana xilligoodii lama joogo, waxaa loo baahnaan lahaa dad fikiraayo oo fahamsan sida ay waxaan u shaqeeyaan, haddii kale innaga oo sidaa u taagan oo Soomaali isku haysana ayaa layna dardaraayaa oo khatarta ugu badan innagaa ku jir<\/span><span class=\"s4\">n<\/span><span class=\"s4\">o<\/span><span class=\"s4\"> \u2026<\/span> <span class=\"s4\">Aqoonsigan Soomaaliland la siiyay, saamayn dawladnimo ma yeelanayso, sababtoo ah waad aragtay Golaha Amniga iyo intii joogtay meesha ay ka istaageen midnimada, markaa kulli hal dhinac ayay ka wada istaageen xataa Maraykanka oo sheegay in aanay waxba iska bedelin ra\u2019yiga ay ka qabeen Soomaaliya, wuxuuna ula jeeday madaxbannaanida [Soomaaliya] waan aqoonsannahay. <\/span><span class=\"s4\">T<\/span><span class=\"s4\">aas iyada oo ay jirto ayaa haddana lagugu dul shaqaysan karaa oo saad og tahay <\/span><span class=\"s4\">Taiwan ayaa jirto, <\/span><span class=\"s4\">K<\/span><span class=\"s4\">osovo ayaa jirto, waddamo noocaas ah ayaa jiro oo aqoonsi la siiyay, laakiin ka waddan ahaan looma siin waase dawlad jirtoo lala macaamili karo<\/span><span class=\"s4\">, qoladii ay doonto<\/span><span class=\"s4\">na<\/span><span class=\"s4\"> heshiis la gali karto, laakiin waddan la yaqaano oo xuduud ilaashado oo kursi ku leh Qaramada Midoobay maaha. Sida ay dhahaayaan ee ah Republic of Somaliland [Jamhuuriyadda Somaliland] in ay jirayso aqoonsi ahaan ma u haystaan, jawaabtu maya waaye. Inka<\/span><span class=\"s4\">s<\/span><span class=\"s4\">ta oo ay wax walba isbeddeli karaa<\/span><span class=\"s4\">n<\/span><span class=\"s4\"> dhanka juqraafi-siyaasadeedka, laakiin anniga waxa hadda noo muuqda ayaan sheegaa, tii Ilaahay gooni waaye, waxa noo muuqdo jawaabtu waa maya, aqoonsi buuxa ma heli karto. Sida kaliya ee ay ku heli karto waxa weeye, haddii ay dariiqii<\/span><span class=\"s4\"> saxa ahaa oo loo<\/span><span class=\"s4\"> soo maray Eretriya, South Sudan iyo dawladihii saas oo kale <\/span><span class=\"s4\">u<\/span><span class=\"s4\"> jiray kana go\u2019ay<\/span><span class=\"s4\"> dal<\/span><span class=\"s4\">, waa in dawladdaas madax bannaanida gacanta ku haysa ay ogolaato oo waan waan la gasho, wixii shuraakada lagu ahaana la meeleeyo. <\/span><\/p>\n<p class=\"s6\">\n<p class=\"s7\"><strong><span class=\"s8\">AS<\/span><span class=\"s4\">:<\/span><span class=\"s4\"> Israa\u2019iil maxay ka doonaysaa Soomaali<\/span><span class=\"s4\">laan<\/span><span class=\"s4\">, siyaasaddeeda juqraafiyadeed in ay saldhig ku yeelato Berbera<\/span><span class=\"s4\"> muxuu ka caawinayaa<\/span><span class=\"s4\">?<\/span><\/strong><\/p>\n<p class=\"s7\"><span class=\"s8\">AC<\/span><span class=\"s4\">: Wax badan ayuu ka caawinayaa, wax badan. Hor<\/span><span class=\"s4\">t<\/span><span class=\"s4\">a Berbera waa dekaddii la dhisay <\/span><span class=\"s4\">waagii uu jiray dagaalk<\/span><span class=\"s4\">ii<\/span><span class=\"s4\"> qaboobaa, marka taasi waa diyaar oo haddadaan haddii ay damcaan in ay ka weeraraan Xuutiga, waa tusaale ahaa<\/span><span class=\"s4\">n<\/span><span class=\"s4\">, way ka weerari karaan. Waxa ayse u badan tahay in aanay iyagu diyaarado iyo isku dayi karin, sababtoo ah way baqanayaan, haddii ay diyaarado bilaabaan in lagu soo tuuro gantaalihii dheeraynaayay oo khasaaro badan iyaga ka soo gaaro. Laakiin midda ay qorshaynaayaan waa uun ciidan oo kumaandoos ah oo weeraro meelalahaas, baddaasna in ay iyagu gacanta ku dhigaan oo ah meeshii laga galaayay Badda Cas, ayna noqdaan kuwa ugu xoogga weyn, Maraykankuna waxba kama qabo, ka waddan ahaan kama waddo, ka Trump ahaan ayaa sheegayaa, labada waa kala duwan yihiin, dadku in ay <\/span><span class=\"s4\">f<\/span><span class=\"s4\">ahmaan weeye. Trump siyaasaddiisa waa goon<\/span><span class=\"s4\">i<\/span><span class=\"s4\">, Maraykanna siyaasaddiisa waa gooni. Maraykan maanta, ka dawlad ahaan, uma arko in maslaxad<\/span><span class=\"s4\">d<\/span><span class=\"s4\">oodu ku jirto in Yuhuud iyo ay meeshaas tagto oo qaabkaas; caad<\/span><span class=\"s4\">i<\/span><span class=\"s4\">fa<\/span><span class=\"s4\">d<\/span><span class=\"s4\"> qabiileed iyo mid <\/span><span class=\"s4\">ciidan<\/span><span class=\"s4\"> iyo cadaawo hore oo dadka dhex martay dib loo soo kiciyo dan uguma jirto, laakiin Israa\u2019iil dan waa ugu jirtaa. Sababtoo ah meesha ayay ku cusub yihiin oo cilaaqo hore oo toos ah ma leh, kuwii xanaaqaayana ha xanaaqaan, kuwii qabiil ahaan ama diin ahaan isku soo abaabulaya ha isku soo abaabulaan, siday doonaan ha yeelaan oo shaqadooda maaha. Laakiin danta Maraykanka kuma jirto taa. Marka su\u2019aashaadii ahayd maxa<\/span><span class=\"s4\">y<\/span><span class=\"s4\"> ka faa\u2019i<\/span><span class=\"s4\">i<\/span><span class=\"s4\">di karaan meesha [maxay ka doonaysaa]; xuutiga ayay ka weerari karaan, <\/span><span class=\"s4\">kaddibna <\/span><span class=\"s4\">waxa ay ku andacoon karaan badahaan annagaa<\/span><span class=\"s4\">xaalkeeda<\/span><span class=\"s4\"> dejinay<\/span><span class=\"s4\"> oo dawladihii maanta khasaaraha badan ka soo gaaray ganacsigaas oo aanan marayn Badda Cas, <\/span><span class=\"s4\">maxsuulkuna yahay <\/span><span class=\"s4\">si ay u maamulaan maraakiibta maraysa macluumaadna u siiyaan. Sidoo kale, Iiraan ayay ka weerari karaan. Sidoo kale, waxa ay samayn karaan in ay bases-kii ay Soomaaliya ka dhisteen [Turki] ku adkeeyaan. Waxyaabo badan. In dagaal gudaha bilaabaan oo dhahaan qaybtan maamulka Waqooyi Bari ayaan soo celinaynaa, iyaga oo dhahaya waa qayb Soomaalilaan ka mid ah, iyaga oo adeegsanaya calooshood u shaqaystayaal ama ciidamadooda. Waxaas oo dhanna waa suuragal.<\/span><\/p>\n<p class=\"s7\">\n<p class=\"s7\"><strong><span class=\"s8\">AS<\/span><span class=\"s4\">:<\/span><span class=\"s4\"> Waxa ay dad badan xusaan in aan midnimada dalka la ilaalin karin, iyada oo aanay jirin dawlad iyadu sharciyadda iyo iskuhaynta dalku aanay ka dhab ahayn. <\/span><span class=\"s4\">Marka, s<\/span><span class=\"s4\">idee u aragtaa xaaladda ay Soomaaliya hadda ku sugan tahay adoo u eegaya m<\/span><span class=\"s4\">u<\/span><span class=\"s4\">dda xil<\/span><span class=\"s4\">ee<\/span><span class=\"s4\">dka sii dhammaanayaa iyo khilaafka saamilayda siyaasadda Soomaaliya<\/span><span class=\"s4\">, ma tahay mid looga jawaabi karo midnimada iyo loolanka gobolka<\/span><span class=\"s4\">?<\/span><\/strong><\/p>\n<p class=\"s7\"><span class=\"s8\">AC<\/span><span class=\"s4\">: Aniga ma qabo in midnimo iyo wax noocaas ah in lagu ordo, sababtoo ah meeshaas waxaan u haystaa in uu yahay <\/span><span class=\"s4\">heshiis burburiyaha koowaad,<\/span><span class=\"s4\"> waana asbaabaha uu wadahadalku ku dhinto ayay ka mid tahay. Waa run, marka uu qofku ku yidhaahdo yaan la midoobaa? Ma Xasan baan la midoobaa? Anigaan waan dhihi lahaa haddaan booskooda joogo maya, sababtoo ah ma arko qof dhab ah <\/span><span class=\"s4\">(serious), ma arko xukuumad ay dhab ka tahay, dhammaan. Laakiin, in la middoobo waa lagama maarmaan. See loo midoobayaa marka? Sida loo midoobaayo waxa waaye, dhab u heshiisiin in uu dhaco waaye. D<\/span><span class=\"s4\">hab<\/span><span class=\"s4\"> u heshiisiin ka bacdi weeye in midowgu dhoco, laakiin haddii midowgu ka soo hormaro wada hadalkii, sidee loo walaaloobaa? Sidee loo heshiiyaa? Wixii na kala gaaray sidee isku cafinaa? Haddii aan laga wada hadlin waxba ma toosaayaan, cid is aaminaysana ma laha. Kan xilka haya haddii uu yimaado oo dhaho xilligii waa ii dhammaaday oo mid isaga ka duwan la keeno, muxuu bedelayaa ii sheeg? Yaa waaye ninkaas? Muxuu inoo sheegay illaa iyo hadda uu ina yidhi saanaan wax u bedelaa? Siyaasi kasta ha noqdo ama haka yimaado Waqooyi, Bari ama Koonfur meeshuu doono, anigu ma kala jecli kulligood. Marka midnimadu waa hadaf la rabo in la gaaro, waxaana ka soo horraysa sidee ku tagaysaa oo geedi socod ayaa ka hor<\/span><span class=\"s4\">r<\/span><span class=\"s4\">eeya, illaa aad ka gaaraysid waxa aad u socoto, qaabkii aad ku tagi lahayd iyo aaladdii aad isticmaali lahayd waa in laga wada hadlaa, lagamana wada hadlin.<\/span><span class=\"s4\">Midnimadu iskama imaanayso, rag meel fadhiis<\/span><span class=\"s4\">t<\/span><span class=\"s4\">ay oo dhahaya aan midowno oo midoobay ma jirto. Midnimo waxaa ka soo horraysa is aaminaad, adiga mala midoobi lahayd qof aanad aaminsanayn? Waaba tuhunsan tahayba qofkaas in uu luggooyadaada adiga u socdo. Cid la midoobaysa ma laha. Sidoo kale, Soomaali goboladaas go\u2019ay ha ahaadeen, ama maamul goboleed ama shakhsiyo siyaasiyiin ah, midkoodna ma midoobaayaan, mana midoobi karaan, inta aysan is aaminsanayn. Is aaminaadduna waxa ay immaanaysaa, marka meesha laga helo dhab u heshiis, waa marka uu dhab u heshiisiin dhaco, markaas ayaa is aaminaad bilaabanaysaa, markaa ka dib ayaana la helayaa midnimada.<\/span><\/p>\n<p class=\"s7\">\n<p class=\"s7\"><strong><span class=\"s8\">AS<\/span><span class=\"s4\">:<\/span><span class=\"s4\"> An<\/span><span class=\"s4\">iga oo<\/span><span class=\"s4\"> tixraacaya <\/span><span class=\"s4\">jawaabtaadan u danbaysa<\/span><span class=\"s4\">, waxa aad marar badan ku soo celcelisay Soomaalidu waxa ay u baahan tahay d<\/span><span class=\"s4\">ib<\/span><span class=\"s4\">-u-heshiisiin dhab ah, sidoo kale, mar arrinka Shabaab wax lagaa waydiiyayna waxa aad tidhi, \u201cShabaab in si gaar ah loola heshiiyo anigu maqabo, laakiin Soomaali in ay heshiisaan qabaa, Soomaali ayayna qayb ka noqon kartaa.\u201d Marka, door intee le\u2019eg <\/span><span class=\"s4\">ayay <\/span><span class=\"s4\">d<\/span><span class=\"s4\">hab <\/span><span class=\"s4\">u heshiisiintu ka gaysanaysaa midnimada dalka, mase qabtaa in Soomaalilaan si gaar ah loola heshiiyo?<\/span><\/strong><\/p>\n<p class=\"s7\"><span class=\"s8\">AC<\/span><span class=\"s4\">: Hadda wixii dhacay, 26-kii Diiseembar kaddib, xukuumadda joogta si uun in ay ula hadasho Soomaalilaan ama odayaal matalo ama aqoonyahanno dad iskudhafan oo la aamini karo<\/span><span class=\"s4\"> ah<\/span><span class=\"s4\">, in ay wax uun isku dayaan, ama wadaadadii xataa, waa lagu qasbanaanaa oo ma kala aamusnaan karaan. Si uun in ay u wada hadlaan waa qasa<\/span><span class=\"s4\">b<\/span><span class=\"s4\"> anniga saan u arko<\/span><span class=\"s4\">.<\/span><span class=\"s4\"> Dib u heshiisiintuna laba nooc waaye, midda hadda taagan waa mid deg-deg ah, iyagaasna aanay u madax bannaanay, wadahadalkooda <\/span><span class=\"s4\">xataa uma madax bannaana, waxaan ka wadaa Xasan Sheekh iyo Cabdiraxmaan Cirro oo kale hadda, labadaas in ay wada hadlaan, laba walaal oo go\u2019aansan kara caawa aan wada hadalno, Isniinta danbe aan wada hadalno, ma\u2019aha. Waa raran yihiin, khaasatan Cirro, go\u2019aamadoo dhan waxa ay ka soo baxaysaa, dabcan dadkii siiyay oo magacooda khatarta galiyay, magac fiican awalba ma lahayn Israa\u2019iil, waxaanse ula jeedaa ka dawlad ahaan. Marka Israa\u2019iil oo leh sumcaddeenaan laynka soo dhignay iyo Emaaraat oo maalgalinta waddo, labadaas dawladood uma ogolaanayso Cirro in uu go\u2019aan iska qaato. Uuna yidhaahdo berito Xasan aa ii imaanaayo oo aan halkan kula shirayaa. Markaa heshiiska qaa<\/span><span class=\"s4\">b<\/span><span class=\"s4\">kan ah waxa uu ku imaan karaa, iyaga oo toos u wada hadla maaha e, dad in ay hawsha ka soo shaqeeyaan. <\/span><\/p>\n<p class=\"s6\">\n<p class=\"s7\"><strong><span class=\"s8\">AS<\/span><span class=\"s4\">:<\/span> <span class=\"s4\">Aan dib kuu celiyee, adoo ku salaynaya khibraddaadi marka aad ahayd ergayga Soomaaliya ee Maraykan, si guud, <\/span><span class=\"s4\">Soomaalidu <\/span><span class=\"s4\">s<\/span><span class=\"s4\">idee u <\/span><span class=\"s4\">w<\/span><span class=\"s4\">ajahaysaa <\/span><span class=\"s4\">l<\/span><span class=\"s4\">oolanka <\/span><span class=\"s4\">j<\/span><span class=\"s4\">uqraafi<\/span><span class=\"s4\">-s<\/span><span class=\"s4\">iyaasadeed ee Gobolka<\/span><span class=\"s4\">?<\/span><\/strong><\/p>\n<p class=\"s7\"><span class=\"s8\">AC<\/span><span class=\"s4\">: Waa su\u2019aal aad iyo aad u <\/span><span class=\"s4\">fiican<\/span><span class=\"s4\">, waxaanna rajaynayaa<\/span><span class=\"s4\"> in ay jiraan dad<\/span><span class=\"s4\"> ka sha<\/span><span class=\"s4\">q<\/span><span class=\"s4\">eeya<\/span><span class=\"s4\"> siyaasadda <\/span><span class=\"s4\">guud iyo midda <\/span><span class=\"s4\">dibadda, sidaa aad su\u2019aasha hadda ii waydiisay ka fadhiista oo ka fekera. Khataro badan oo annaga nagu soo wajahan ayaa jira.<\/span><span class=\"s4\"> Annaga hadda dawlad yar oo daciif ah ayaan nahay, dawlad aan is masruufi karin ayaan nahay, dawlad aan xuduudeheeda ilaashan karin ayaan nahay, xaqiiqada marka loo wada hadlo, waxaan nahay dawlad dhexdeedii tafaraaruq badan ka dhex jiro, saasaa xaqiiqadu tahay. Juqraafi-siyaasadeed<\/span><span class=\"s4\">ka<\/span><span class=\"s4\"> marka laga hadlayona waxaa muhiim ah in aad haysato wax adiga lagugu xurmeeyo oo aad dhahaysid; war adiga kanaa ii samaynee, aniguna kanaan kuu samaynayaa, oo aad isdhaafsataan. Hadda, innagu waa qabnaa si dabiici ahaan ah, waxaana ka mid ah goobta aan ku naal, taas haddii aan ku ekaado oo aanan khayraadka sii aadin<\/span><span class=\"s4\">, <\/span><span class=\"s4\">gorgortan fiican ayay saacadahaan ku siinaysaa,<\/span> <span class=\"s4\">xilligaan adduunka meesha uu maraayo. Tusaale, dawladda China iyo Maraykan ayaa is haya oo shaki weyn kala qaba, marna saaxiib waaye, marna cadow ayay isku yihiin. China maanta haddii ay hesho<\/span><span class=\"s4\"> Berbera,<\/span><span class=\"s4\"> sheekada waa dhammaatay<\/span><span class=\"s4\"> oo Maraykan awooddiisii iyo waxaas iyaga ayaa kala wareegay, marka Soomaaliya waxaa laga rabaa in ay ka midaysan tahay tabta noocaas oo kale ah iyagoo iska dhigaayo inay China wixiiba ku wada wareejiyeen, si ay Maraykan u soo dabciyaan danahoodana uga gaaraan. Ama dha<\/span><span class=\"s4\">ha<\/span><span class=\"s4\">ya Ruushka ayaan ku sii darnay iyo dawladaha waa weyn ayay soo magcaabi karaan oo dhihi karaan qolo hebel ayaan keensanaynaa. Taasna cid samayn karta malaha oo haddii maanta Xasan ku dhawaaqo, inta aan la gaarin maamul goboleedyada, wasiirada kuwa u ah ee maanta hortiisa taagan ayaa qaar ka mid ah diidayaan, weliba si toos ah (public). Marka waxa aan ugala jeedaa dad aan midaysnayn, dad aan is aaminsanayn<\/span><span class=\"s4\">, dad walaaltinimada magac ahaan u wato \u2018Soomaali baan ahay\u2019, xaqiiqad<\/span><span class=\"s4\">use waa in aynaan ahayn<\/span><span class=\"s4\"> dad is aaminsan oo hal dhinac ka soo wada jeeda. Cadowgeenuna waa og yahay intaa, innagaan is aqooninse. Iskuna haysana weli dadkii hore. Dadkii hore ma nihin, dad ka duwan ayaan nahay. Marka illaa laga helo dawlad yar oo dad maskax leh oo Soomaalinimadii ku danbayso, diin yar oo xarko ku haysana haysto, oo aan ahayn qof gacantaas uun hoorsanaya, illaa taa laga helo, wax aan ka qaban karno juraafi-siyaasadeedka malaha. Laakiin, Ilaahay carab iyo qoraal ayuu ina siiyay, adigu wax waad ka qaban kartaa, <\/span><span class=\"s4\">anigana waa suuragal in aan wax ka qaban karo<\/span><span class=\"s4\">. <\/span><span class=\"s4\">W<\/span><span class=\"s4\">axaan ugala jeedaa<\/span><span class=\"s4\">, <\/span><span class=\"s4\">dadka <\/span><span class=\"s4\">xorta ka ah dawladda oo nalkaas ku shidi karo cadow walba oo iskudaya in uu waddankaas halaag u soo jiido ama la <\/span><span class=\"s4\">wareego, ama dhaqankoodii iyo diintoodii dhaawac gaarsiiyo, kuwaas marka in ay nalka shidaan waaye. Xukuumaddase gorgortan ay haysato maanta malaha oo kalsooniba ma haysto, waxayse noqon kartaa hal mid oo ay uga hortagi kartaa hadda xaalku sida uu yahay, in ay si daacadnimo leh ay Turkiga u tidhaahdo adiga h<\/span><span class=\"s4\">o<\/span><span class=\"s4\">gaamiye noo noqo, dh<\/span><span class=\"s4\">ank<\/span><span class=\"s4\">a juqraafi-siyaasadeedka. Qaab ahaan way tahay hadda, laakiin uma aha si toos ah (official) oo Xasan waa ninkan marna Itoobiya u boodaya maalinna Masar, maalinba meesha uu doono ayuu ka dhacaa. Dad is khilaafsan, dad asxaab ah, dad is diidan, dad kala didsan, wixii oo dhan ayuu rabaa in uu isku wada wado, taasna ma shaqaynayso. \u00a0<\/span><\/p>\n<p class=\"s6\">\n<p class=\"s6\"><span class=\"s8\">AS<\/span><span class=\"s4\">:<\/span> <span class=\"s4\">Aad ayaa u m<\/span><span class=\"s4\">ahadsanid<\/span><span class=\"s4\"> tahay,<\/span><span class=\"s4\"> Abuukar.<\/span><\/p>\n<p class=\"s6\"><span class=\"s8\">AC<\/span><span class=\"s4\">: Adaa mudan, Axmed.<\/span><\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>by; Axmed Sanwilwilo Diiseenbar 26, 2025 ayay ahayd kolkii Israa&#8217;iil aqoonsatay Soomaalilaan, waxa ayna noqotay dawladdii u horraysay ee aqoonsi siisa. Maalinkaa wixii ka danbeeyay waxa ay Soomaali badan ku baraarugeen isbeddellada ka socda geeska iyo dunida, waxaana dhug fiican loo yeeshay arrimaha juqraafi-siyaasadeedka. Waraysigan oo khuseeya arrimahaas waxa aan la yeeshay Abuukar Carmaan oo [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1000010285,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1000010284","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-wareysi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/somalistream.com\/som\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1000010284","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/somalistream.com\/som\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/somalistream.com\/som\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/somalistream.com\/som\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/somalistream.com\/som\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1000010284"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/somalistream.com\/som\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1000010284\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1000010286,"href":"https:\/\/somalistream.com\/som\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1000010284\/revisions\/1000010286"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/somalistream.com\/som\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1000010285"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/somalistream.com\/som\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1000010284"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/somalistream.com\/som\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1000010284"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/somalistream.com\/som\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1000010284"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}